Decyzja o sprzedaży mieszkania to często krok milowy w życiu, wiążący się z nadzieją na zysk i sprawny przebieg transakcji. Jednak zanim dojdzie do finalizacji umowy, pojawia się kluczowe pytanie dotyczące kosztów, a w szczególności wysokości prowizji dla pośrednika nieruchomości. Pytanie „Ile średnio wynosi prowizja za sprzedaż mieszkania w Polsce?” jest jednym z najczęściej zadawanych przez sprzedających. Zrozumienie mechanizmów ustalania tej opłaty oraz czynników ją kształtujących jest niezbędne do świadomego podjęcia decyzji o wyborze agenta i negocjacji warunków współpracy.
Warto od razu zaznaczyć, że nie ma jednej, sztywnej kwoty prowizji, która obowiązywałaby wszystkich. Rynek nieruchomości jest dynamiczny, a stawki mogą się różnić w zależności od regionu, standardu nieruchomości, specyfiki transakcji oraz renomy biura nieruchomości. Niemniej jednak, istnieją pewne rynkowe standardy i widełki, które pozwalają zorientować się, czego można się spodziewać. Zazwyczaj prowizja pobierana jest od ceny uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości, a jej wysokość waha się zazwyczaj od 1% do nawet 5%, choć najczęściej spotykane stawki oscylują w granicach 2-3%.
Wysokość prowizji często negocjowana jest indywidualnie z agentem nieruchomości. Kluczowe jest, aby już na samym początku współpracy jasno określić wszystkie warunki, w tym procent prowizji, sposób jej naliczania oraz zakres usług, które wchodzą w jej skład. Pamiętajmy, że profesjonalny pośrednik, który oferuje kompleksową obsługę, może zaproponować wyższą stawkę, ale jednocześnie zapewniać szeroki wachlarz działań marketingowych i prawnych, które mają na celu jak najszybszą i najkorzystniejszą sprzedaż. Zrozumienie, co dokładnie obejmuje prowizja, pozwala uniknąć nieporozumień w przyszłości i daje pewność, że zainwestowane środki przyniosą oczekiwany zwrot.
Co wpływa na wysokość prowizji za sprzedaż mieszkania
Kiedy już znamy ogólne widełki, warto zagłębić się w czynniki, które bezpośrednio wpływają na to, ile ostatecznie wyniesie prowizja za sprzedaż mieszkania. Nie jest to jedynie kwestia rynkowego zwyczaju czy negocjacji. Istnieje szereg zmiennych, które kształtują ostateczną kwotę, a świadomość ich istnienia pozwala lepiej przygotować się do rozmów z agentem. Zrozumienie tych elementów daje sprzedającemu większą kontrolę nad procesem i pozwala ocenić, czy proponowana stawka jest adekwatna do oferowanych usług.
Przede wszystkim, lokalizacja nieruchomości odgrywa niebagatelną rolę. Sprzedaż mieszkania w dużym mieście, takim jak Warszawa, Kraków czy Wrocław, gdzie rynek jest bardziej konkurencyjny i aktywny, może wiązać się z nieco innymi stawkami niż w mniejszych miejscowościach. W dynamicznych aglomeracjach biura nieruchomości często dysponują szerszą bazą klientów i bardziej rozbudowanymi narzędziami marketingowymi, co może uzasadniać ich wycenę usług. Dodatkowo, lokalizacja wpływa na potencjalny czas sprzedaży – im bardziej pożądana dzielnica, tym szybciej można spodziewać się transakcji, co również może być argumentem w negocjacjach prowizji.
Kolejnym istotnym czynnikiem jest standard i specyfika samego mieszkania. Nieruchomości o unikalnym charakterze, z wysokim standardem wykończenia, mieszkania w zabytkowych kamienicach czy lokale o nietypowym rozkładzie mogą wymagać od agenta bardziej specjalistycznego podejścia i zaangażowania w prezentację. W takich przypadkach pośrednik może argumentować potrzebę wyższej prowizji ze względu na większy wysiłek włożony w dotarcie do odpowiedniego klienta i podkreślenie atutów nieruchomości. Z drugiej strony, mieszkanie w stanie do generalnego remontu może stanowić większe wyzwanie sprzedażowe, co również może wpłynąć na ustalenie stawki.
- Rynek lokalny: Różnice w stawkach prowizji między dużymi miastami a mniejszymi ośrodkami.
- Standard i charakter nieruchomości: Wpływ jakości wykończenia, wyposażenia oraz unikalności lokalu na wysokość prowizji.
- Sytuacja rynkowa: Czynniki makroekonomiczne i popyt na rynku nieruchomości, które mogą wpływać na negocjacje.
- Zakres usług pośrednika: Im szerszy pakiet usług, tym potencjalnie wyższa prowizja.
- Czas potrzebny na sprzedaż: Nieruchomości trudniejsze do zbycia mogą wiązać się z innymi ustaleniami prowizyjnymi.
- Poziom doświadczenia i renoma biura: Sprawdzone biura z dobrymi opiniami mogą oczekiwać wyższych stawek.
Warto również wspomnieć o tym, jak dużą rolę odgrywa potencjalny czas potrzebny na sprzedaż. Jeśli nieruchomość jest bardzo atrakcyjna i można się spodziewać szybkiej transakcji, agent może być skłonny do negocjacji niższej prowizji. Z kolei w przypadku nieruchomości, które wymagają dłuższego procesu sprzedaży lub są trudniejsze do zbycia, pośrednik może oczekiwać wyższej stawki, aby zrekompensować sobie poświęcony czas i wysiłek. Nie bez znaczenia pozostaje również renoma i doświadczenie biura nieruchomości. Bardziej renomowane agencje, posiadające ugruntowaną pozycję na rynku i udokumentowane sukcesy, mogą pozwalać sobie na ustalanie wyższych prowizji, oferując jednocześnie gwarancję profesjonalizmu i skuteczności.
Jakie usługi zawiera standardowa prowizja za sprzedaż mieszkania
Podstawowym elementem usługi pośrednika jest profesjonalna wycena nieruchomości. Agent, bazując na swojej wiedzy o lokalnym rynku, analizie porównawczej podobnych transakcji oraz znajomości aktualnych trendów, pomoże ustalić optymalną cenę sprzedaży, która przyciągnie potencjalnych kupców, a jednocześnie zapewni sprzedającemu satysfakcjonujący zysk. Ta wstępna analiza jest często nieodpłatna, ale jej jakość i trafność mają ogromny wpływ na dalszy przebieg sprzedaży.
Kolejnym kluczowym etapem jest marketing i promocja nieruchomości. Dobry pośrednik zainwestuje w profesjonalne zdjęcia, a często także w filmy i wirtualne spacery, które zaprezentują mieszkanie w najlepszym świetle. Opracuje atrakcyjne opisy, które podkreślą jego atuty i trafią do docelowej grupy odbiorców. Następnie opublikuje ofertę na najpopularniejszych portalach nieruchomościowych, wykorzysta własną bazę klientów, a także zastosuje inne, często niestandardowe metody promocji, takie jak media społecznościowe czy reklama lokalna. Celem jest dotarcie do jak najszerszego grona potencjalnych nabywców.
W zakres usług wchodzi również organizacja i przeprowadzanie prezentacji nieruchomości. Pośrednik umawia spotkania z zainteresowanymi klientami, towarzyszy im podczas oglądania mieszkania, odpowiada na ich pytania i rozwiewa wątpliwości. Jego zadaniem jest nie tylko pokazanie lokalu, ale także budowanie pozytywnego wizerunku oferty i stworzenie atmosfery sprzyjającej podjęciu decyzji o zakupie. Dodatkowo, agent zarządza komunikacją z potencjalnymi kupcami, filtruje nierealistyczne oferty i negocjuje warunki sprzedaży w imieniu sprzedającego, dążąc do uzyskania jak najkorzystniejszej ceny i terminów.
- Profesjonalna wycena nieruchomości: Analiza rynku i ustalenie optymalnej ceny.
- Przygotowanie i publikacja oferty: Profesjonalne sesje zdjęciowe, filmy, opisy i promocja na portalach.
- Organizacja i prowadzenie prezentacji: Spotkania z potencjalnymi kupcami, odpowiadanie na pytania.
- Negocjacje z kupującymi: Prowadzenie rozmów w celu osiągnięcia porozumienia cenowego i warunkowego.
- Weryfikacja potencjalnych kupców: Sprawdzanie zdolności kredytowej i intencji nabywców.
- Pomoc w przygotowaniu dokumentacji: Wsparcie przy kompletowaniu niezbędnych dokumentów do transakcji.
- Koordynacja procesu finalizacji transakcji: Współpraca z notariuszem i innymi stronami.
Poza tym, agent często pomaga w przygotowaniu niezbędnej dokumentacji do transakcji, od wskazania potrzebnych dokumentów po ich wstępne zebranie. Koordynuje również cały proces finalizacji umowy, współpracując z notariuszem, doradcą kredytowym czy innymi specjalistami, aby zapewnić płynny i bezpieczny przebieg aktu notarialnego. Warto pamiętać, że wiele biur oferuje również wsparcie po sprzedaży, np. pomoc w formalnościach związanych z rozliczeniem mediów czy przepisaniem umów. Im bardziej rozbudowany pakiet usług, tym większa wartość dodana dla sprzedającego, co powinno być adekwatne do wysokości pobieranej prowizji.
Kiedy prowizja za sprzedaż mieszkania jest najniższa
Chociaż standardowe prowizje dla pośredników nieruchomości plasują się w określonych widełkach, istnieją sytuacje, w których można liczyć na niższe stawki. Pytanie „Kiedy prowizja za sprzedaż mieszkania jest najniższa?” jest niezwykle istotne dla osób, które chcą zoptymalizować koszty transakcji. Świadomość tych okoliczności pozwala na lepsze przygotowanie się do negocjacji i wybranie najkorzystniejszej opcji współpracy. Nie zawsze najniższa prowizja oznacza najmniejszą korzyść, jeśli idzie w parze z efektywnością.
Jednym z głównych czynników sprzyjających negocjowaniu niższej prowizji jest sprzedaż kilku nieruchomości jednocześnie lub posiadanie przez sprzedającego portfela nieruchomości. W takim przypadku biuro nieruchomości widzi potencjał długoterminowej współpracy i możliwość wygenerowania większych przychodów w przyszłości. Dla agenta jest to bardziej opłacalne niż obsługa pojedynczej transakcji, dlatego często jest skłonny do ustępstw w kwestii prowizji, aby zdobyć klienta na dłużej. Warto przedstawić agentowi swoją sytuację, jeśli planujesz sprzedaż kilku lokali, ponieważ może to być mocny argument negocjacyjny.
Kolejnym aspektem jest sytuacja rynkowa, a dokładniej duża dynamika i wysoki popyt na mieszkania w danym regionie. W okresach „gorącego rynku”, gdy nieruchomości sprzedają się błyskawicznie i jest wielu chętnych kupców, pośrednicy mogą być bardziej skłonni do obniżenia prowizji, ponieważ ich praca polega głównie na sprawnym zarządzaniu procesem, a nie na intensywnym poszukiwaniu kupujących. Ryzyko niepowodzenia transakcji jest mniejsze, a czas poświęcony na sprzedaż krótszy. W takich okolicznościach negocjacje mogą być bardziej korzystne dla sprzedającego.
Dodatkowo, czasami można liczyć na niższe prowizje przy sprzedaży nieruchomości o bardzo wysokiej wartości. Chociaż procentowo prowizja może pozostać taka sama, jej kwota bezwzględna może być znacząca. W takich przypadkach, zwłaszcza gdy sprzedający ma już doświadczenie w obrocie nieruchomościami lub zna rynek, może negocjować niższy procent, ponieważ duża wartość transakcji sama w sobie stanowi dla pośrednika odpowiednią rekompensatę. Jest to jednak kwestia bardzo indywidualna i zależna od relacji z agentem oraz jego polityki cenowej. Warto pamiętać, że w przypadku bardzo drogich nieruchomości, nawet niewielka obniżka procentowa może oznaczać znaczną oszczędność.
- Sprzedaż kilku nieruchomości jednocześnie: Potencjał długoterminowej współpracy jako argument.
- Wysoki popyt na rynku nieruchomości: Krótszy czas sprzedaży i mniejsze ryzyko jako czynnik obniżający prowizję.
- Nieruchomości o bardzo wysokiej wartości: Możliwość negocjacji niższego procentu ze względu na dużą kwotę transakcji.
- Sprzedaż bezpośrednia z polecenia: Znajomość pośrednika lub rekomendacja mogą pomóc w negocjacjach.
- Specyficzne umowy z biurem: Oferty promocyjne, pakiety usług lub umowy partnerskie.
Istotnym czynnikiem może być również polecenie od zaufanej osoby. Jeśli sprzedający został polecony przez kogoś, kto wcześniej korzystał z usług danego agenta i był zadowolony, może to być dobra podstawa do negocjacji. Agent widzi wtedy potencjał w utrzymaniu dobrych relacji i budowaniu pozytywnego wizerunku. Czasami biura nieruchomości oferują również specjalne promocje lub pakiety usług, które mogą skutkować niższymi prowizjami, zwłaszcza w okresach mniejszego ruchu na rynku. Warto być na bieżąco z ofertami i dopytywać o takie możliwości.
Czy można negocjować prowizję za sprzedaż mieszkania
Wielu sprzedających zastanawia się, czy prowizja za sprzedaż mieszkania jest tematem podlegającym negocjacjom, czy też jest to stała, niezmienna opłata. Odpowiedź brzmi: zdecydowanie tak, prowizja jest elementem, który można i często warto negocjować. Pytanie „Czy można negocjować prowizję za sprzedaż mieszkania?” jest kluczowe dla każdego, kto chce zoptymalizować koszty transakcji i upewnić się, że płaci sprawiedliwą cenę za oferowane usługi. Umiejętne negocjacje mogą przynieść wymierne korzyści finansowe.
Przede wszystkim, należy pamiętać, że rynek pośrednictwa nieruchomości jest konkurencyjny. Istnieje wiele biur i agentów, którzy walczą o każdego klienta. Ta konkurencja daje sprzedającemu siłę negocjacyjną. Warto zebrać oferty z kilku różnych biur, porównać zakres usług i stawki prowizji, a następnie wykorzystać zebrane informacje w rozmowach. Pokazanie agentowi, że rozważasz inne opcje, może skłonić go do zaproponowania lepszych warunków, aby zdobyć Twoje zlecenie.
Kluczem do skutecznych negocjacji jest dobra znajomość rynku i wartości nieruchomości, którą chcesz sprzedać. Im lepiej jesteś przygotowany, tym pewniej będziesz się czuł podczas rozmowy. Przedstawienie agentowi rzetelnej analizy cenowej lub wskazanie konkretnych argumentów przemawiających za inną stawką prowizji może być bardzo przekonujące. Ważne jest również, aby być przygotowanym do przedstawienia swoich oczekiwań i uzasadnienia, dlaczego uważasz, że proponowana prowizja jest zbyt wysoka w stosunku do oferowanych usług lub specyfiki nieruchomości.
Nie należy bać się zadawać pytań dotyczących składników prowizji. Poproś o szczegółowy zakres usług, który jest wliczony w cenę. Czasami biura oferują różne pakiety, od podstawowych po kompleksowe. Jeśli potrzebujesz tylko części usług, możesz próbować negocjować niższą prowizję lub umówić się na płatność tylko za te działania, które są dla Ciebie kluczowe. Pamiętaj, że negocjacje to proces dwustronny. Celem jest znalezienie rozwiązania, które będzie satysfakcjonujące dla obu stron – sprzedającego i pośrednika.
- Porównanie ofert z kilku biur: Zebranie informacji o stawkach i usługach na rynku.
- Znajomość wartości nieruchomości: Przygotowanie własnej analizy cenowej i argumentów.
- Precyzyjne określenie oczekiwań: Jasne przedstawienie, czego oczekujesz od agenta i jakie są Twoje limity budżetowe.
- Negocjowanie zakresu usług: Możliwość ustalenia indywidualnego pakietu działań marketingowych i sprzedażowych.
- Budowanie relacji z agentem: Profesjonalne i rzeczowe podejście może sprzyjać elastyczności.
- Propozycja niższej prowizji w zamian za szybszą transakcję: Jeśli rynek jest dynamiczny, możesz to wykorzystać.
- Zdolność do rezygnacji: Jeśli negocjacje nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, bądź gotów poszukać innego pośrednika.
Warto również podkreślić, że sposób prezentacji nieruchomości i Twoje zaangażowanie mogą mieć wpływ na rozmowy. Jeśli jesteś osobą komunikatywną, przygotowaną i wykazujesz chęć współpracy, agent może być bardziej skłonny do ustępstw. Z drugiej strony, jeśli podejdziesz do negocjacji w sposób agresywny lub roszczeniowy, możesz napotkać na opór. Kluczem jest profesjonalizm, przygotowanie i otwartość na kompromis. Pamiętaj, że celem jest znalezienie partnera, z którym będziesz czuł się komfortowo i który zapewni Ci skuteczną pomoc w sprzedaży mieszkania.
Kiedy prowizja dla pośrednika jest opłatą obowiązkową
Kwestia obowiązku płacenia prowizji pośrednikowi nieruchomości jest często tematem dyskusji i nieporozumień. Pytanie „Kiedy prowizja dla pośrednika jest opłatą obowiązkową?” wymaga precyzyjnego wyjaśnienia, aby uniknąć przyszłych konfliktów i niejasności. Podstawą prawną i umowną jest tutaj umowa pośrednictwa, która reguluje prawa i obowiązki obu stron.
Przede wszystkim, prowizja dla pośrednika nieruchomości jest opłatą obowiązkową wtedy, gdy sprzedający zawrze z biurem nieruchomości umowę pośrednictwa, która jasno określa warunki wynagrodzenia. Jest to zazwyczaj umowa na wyłączność lub umowa otwarta. Umowa ta stanowi prawny dokument, który zobowiązuje obie strony do przestrzegania ustalonych warunków. Bez podpisanej umowy pośrednictwa, choćby ustne ustalenia nie mają takiej mocy prawnej, a ewentualne naliczanie prowizji byłoby trudne do udowodnienia.
W przypadku umowy pośrednictwa, prowizja staje się należna pośrednikowi w momencie, gdy doprowadzi on do zawarcia przez sprzedającego umowy z kupującym, która jest skutkiem jego działań. Oznacza to, że jeśli pośrednik zaprezentował mieszkanie konkretnemu klientowi, a następnie ten klient kupił nieruchomość, pośrednik ma prawo do prowizji, nawet jeśli transakcja została finalnie zawarta przez samego sprzedającego lub innego agenta. Kluczowe jest tu pojęcie „przyczynowego związku” między działaniami pośrednika a zawarciem umowy sprzedaży.
Należy również zwrócić uwagę na klauzule dotyczące sprzedaży nieruchomości w określonym czasie po zakończeniu umowy. Czasami umowy pośrednictwa zawierają zapisy, które zobowiązują sprzedającego do zapłaty prowizji, jeśli sprzeda nieruchomość osobie, z którą pośrednik nawiązał kontakt w okresie obowiązywania umowy, nawet jeśli sprzedaż nastąpi po jej wygaśnięciu. Takie zapisy mają na celu ochronę interesów pośrednika i zapobieganie próbom obejścia jego praw do wynagrodzenia. Zawsze należy dokładnie czytać całą umowę, zwracając szczególną uwagę na takie zapisy.
- Podpisanie umowy pośrednictwa: Podstawa prawna do naliczania prowizji.
- Doprowadzenie do skutecznej transakcji: Prowizja należy się, gdy pośrednik wykaże swój udział w znalezieniu kupca.
- Przyczynowy związek działań: Działania pośrednika muszą być bezpośrednią przyczyną zawarcia umowy sprzedaży.
- Klauzule o sprzedaży po zakończeniu umowy: Ochrona pośrednika przed próbami obejścia jego praw.
- Rodzaj umowy: Umowy na wyłączność często wiążą się z innymi warunkami niż umowy otwarte.
- Ustalenia dotyczące kupna przez klienta poleconego: Nawet jeśli kupiec sam się zgłosi, pośrednik może mieć prawo do prowizji.
- Profesjonalne udokumentowanie działań: Pośrednik powinien posiadać dowody swojej pracy (np. listy prezentacji, korespondencję).
Ważne jest również, aby pośrednik był w stanie udokumentować swoje działania. Posiadanie dziennika prezentacji, kopii ogłoszeń, historii korespondencji z potencjalnymi kupcami czy dowodów na prowadzone negocjacje, jest kluczowe w przypadku sporów. Sprzedający powinien również być świadomy swoich praw i obowiązków wynikających z umowy. W przypadku wątpliwości co do zasadności naliczenia prowizji, zawsze warto skonsultować się z prawnikiem lub rzecznikiem praw konsumenta. Pamiętajmy, że uczciwość i transparentność na każdym etapie współpracy są kluczowe dla budowania wzajemnego zaufania.
Kiedy można nie płacić prowizji pośrednikowi za sprzedaż mieszkania
Choć zazwyczaj prowizja dla pośrednika nieruchomości jest należna, istnieją pewne sytuacje, w których sprzedający może być zwolniony z tego obowiązku. Pytanie „Kiedy można nie płacić prowizji pośrednikowi za sprzedaż mieszkania?” jest istotne dla każdego sprzedającego, który chce uniknąć niezasadnych kosztów. Kluczowe jest tutaj rzetelne zrozumienie zapisów umowy pośrednictwa i okoliczności, które mogą wpływać na brak obowiązku zapłaty.
Najczęstszym i najbardziej oczywistym powodem, dla którego można nie zapłacić prowizji, jest brak podpisanej umowy pośrednictwa. Jeśli nie doszło do formalnego zawarcia umowy, pośrednik nie ma podstaw prawnych do dochodzenia wynagrodzenia. Nawet jeśli współpracował z Tobą w dobrej wierze, bez pisemnego zobowiązania nie może skutecznie ubiegać się o prowizję. Warto pamiętać, że ustne ustalenia, choć mogą być dowodem dobrej woli, często nie mają mocy prawnej w przypadku sporów.
Kolejną sytuacją jest brak skuteczności działań pośrednika. Jeśli pośrednik nie był w stanie doprowadzić do zawarcia umowy sprzedaży z żadnym klientem, z którym nawiązał kontakt w okresie obowiązywania umowy, a umowa nie zawiera specyficznych zapisów o prowizji niezależnej od finalizacji transakcji, sprzedający może nie być zobowiązany do zapłaty. Kluczowe jest tutaj udowodnienie, że działania pośrednika nie doprowadziły do powstania skutku w postaci sprzedaży nieruchomości. Oczywiście, pośrednik musi być w stanie wykazać swoje zaangażowanie i działania marketingowe.
Możliwe jest również, że umowa pośrednictwa zostanie rozwiązana za porozumieniem stron lub z powodu rażącego naruszenia jej warunków przez pośrednika. Jeśli biuro nieruchomości nie wywiązywało się z podstawowych obowiązków, np. nie promowało oferty, nie organizowało prezentacji lub działało na szkodę sprzedającego, może to stanowić podstawę do rozwiązania umowy bez obowiązku zapłaty prowizji. W takich przypadkach warto jednak dokładnie przeanalizować zapisy umowy i w razie potrzeby skonsultować się z prawnikiem, aby mieć pewność, że postępowanie jest zgodne z prawem.
- Brak podpisanej umowy pośrednictwa: Podstawa prawna jest kluczowa dla obowiązku zapłaty.
- Nieskuteczność działań pośrednika: Gdy pośrednik nie doprowadzi do transakcji w ustalonym terminie.
- Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron: Wzajemne ustalenie o braku obowiązku zapłaty prowizji.
- Rażące naruszenie umowy przez pośrednika: Niewywiązywanie się z podstawowych obowiązków (np. brak promocji).
- Sprzedaż nieruchomości innemu klientowi, z którym pośrednik nie miał kontaktu: Jeśli umowa tego nie reguluje inaczej.
- Próba obejścia umowy przez sprzedającego: W niektórych przypadkach może to prowadzić do obowiązku zapłaty podwójnej prowizji.
- Błędy formalne w umowie: Nieważność umowy może oznaczać brak obowiązku prowizji.
Warto również pamiętać o klauzulach dotyczących sprzedaży nieruchomości w okresie po wygaśnięciu umowy. Jeśli sprzedający, świadomie lub nieświadomie, sprzeda mieszkanie osobie, z którą pośrednik nawiązał kontakt w czasie trwania umowy, może być zobowiązany do zapłaty prowizji. Dotyczy to sytuacji, gdy pośrednik może udowodnić swoje pośrednictwo w nawiązaniu relacji z kupującym. Zawsze należy dokładnie zapoznać się z zapisami umowy i w razie wątpliwości prosić o wyjaśnienie. Uczciwość i transparentność na każdym etapie współpracy są kluczowe, aby uniknąć nieprzyjemnych konsekwencji.
„`
